Polska kupi 3 okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach w finale

Przełom dla Marynarki Wojennej i finał programu Orka

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, które przyniosły jedną z najważniejszych decyzji dla polskich sił morskich od lat. Podpisano umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. To właśnie ten projekt przez dekady pozostawał niezakończony, mimo że potrzeba odtworzenia i unowocześnienia zdolności okrętów podwodnych była od dawna wskazywana jako kluczowa dla bezpieczeństwa państwa. Decyzja ogłoszona w Gdyni zamyka wieloletni etap oczekiwania i otwiera nowy rozdział dla polskiej floty.

Znaczenie podpisanej umowy podkreślali uczestnicy spotkania po obu stronach Bałtyku. Wskazywano, że to najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. Gdynia, jako centrum polskiej marynarki, została wybrana nieprzypadkowo, bo właśnie tam symbolicznie domknięto kolejny etap współpracy Polski i Szwecji. Oprócz kontraktu dotyczącego okrętów podpisano także szereg innych dokumentów, które mają rozwijać współpracę obu państw w kilku obszarach jednocześnie.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Premier

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Premier

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupuje 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Zakup realizowany jest w ramach programu Orka, który przez 30 lat nie doczekał się finału.
• Umowę podpisano podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych w Gdyni.
• Według strony szwedzkiej skala przedsięwzięcia to 50 miliardów koron szwedzkich.
• Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

W praktyce oznacza to nie tylko pozyskanie nowego uzbrojenia, ale też odbudowę zdolności, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa morskiego, odstraszania i ochrony interesów państwa na Bałtyku. Okręty podwodne są jednym z najbardziej wymagających elementów marynarki wojennej, a ich zakup zwykle wiąże się z długim procesem planowania, szkoleń i współpracy przemysłowej. Dlatego podpisana umowa jest traktowana nie jako pojedyncza transakcja, lecz jako decyzja o strategicznym znaczeniu na lata. Szczególnie istotne jest też to, że mowa o projekcie, który ma mieć dalszy ciąg poza samą dostawą jednostek.

Nowy etap współpracy Polski i Szwecji

Spotkanie w Gdyni było jednocześnie potwierdzeniem, że relacje Polski i Szwecji weszły w nowy etap strategicznego partnerstwa. Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które oba państwa podpisały w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W rozmowach uczestniczyli nie tylko szefowie rządów, ale też ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Taki skład pokazuje, że współpraca nie dotyczy wyłącznie wojska, ale ma znacznie szerszy, państwowy wymiar.

Jednym z efektów konsultacji było także ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. To odpowiedź na rosnące napięcia bezpieczeństwa w regionie i wspólne przekonanie Warszawy oraz Sztokholmu, że Bałtyk powinien pozostać obszarem pokoju, a nie przestrzenią prowokacji czy presji militarnej. Oba państwa podkreślają, że współdziałają już teraz na rzecz bezpieczeństwa regionu i chcą mocniej reagować na zagrożenia, w tym działania rosyjskiej floty cieni.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Premier

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Premier

Ważnym elementem tego układu jest zasada partnerstwa, a nie jednostronnych zakupów. Polska pozyskuje okręty podwodne, natomiast Szwecja ma otrzymać okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ ma pokazywać, że oba państwa współpracują jako równorzędni partnerzy, a nie tylko sprzedający i kupujący. Równocześnie rozwój polskiego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów rządu, dlatego projekt ma wzmacniać krajowe zdolności produkcyjne i technologiczne.

To oznacza, że program Orka jest przedstawiany jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. W tle są nie tylko dostawy sprzętu, ale też potencjalne korzyści dla zaplecza technicznego, kompetencji i przyszłych wspólnych przedsięwzięć. Dla obywateli ważne jest to, że takie kontrakty zwykle wykraczają poza samą wojskowość i wpływają także na rozwój firm, technologii oraz zdolności serwisowych i szkoleniowych. W tym przypadku obie strony wyraźnie zaznaczają, że chcą budować relację długoterminową.

Bezpieczeństwo Bałtyku i wspólne stanowisko wobec zagrożeń

Polska i Szwecja zgodnie podkreślają, że bezpieczeństwo Morza Bałtyckiego jest dziś jednym z kluczowych wyzwań w regionie. Wspólna ocena zagrożeń obejmuje zarówno prowokacje militarne, jak i aktywność rosyjskiej floty cieni. Oba państwa opowiadają się za zdecydowanymi działaniami na rzecz utrzymania Bałtyku jako obszaru bezpiecznego i wolnego od destabilizujących działań. Taki kierunek współpracy ma znaczenie nie tylko dla sił zbrojnych, ale też dla transportu, infrastruktury i poczucia bezpieczeństwa mieszkańców państw nadbałtyckich.

Podczas spotkania przypomniano również, że Szwecja po wejściu do NATO dodatkowo wzmocniła bezpieczeństwo całego regionu. W ocenie uczestników konsultacji Polska i Szwecja odegrały istotną rolę w budowaniu regionalnej współpracy, która zwiększyła poziom ochrony obywateli krajów położonych nad Bałtykiem. To właśnie w tym kontekście pojawiają się deklaracje o współodpowiedzialności za tworzenie nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i całego Sojuszu Północnoatlantyckiego. W praktyce oznacza to bliższą koordynację polityczną, wojskową i przemysłową.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Polska i Szwecja pozostają też zgodne w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Wspólna ocena sytuacji bezpieczeństwa w Europie jest jednym z fundamentów obecnego zbliżenia obu państw. To właśnie dlatego rozmowy w Gdyni miały znaczenie nie tylko bilateralne, ale też regionalne i sojusznicze. Podpisana umowa na okręty podwodne A26 stała się najbardziej wyrazistym symbolem tego procesu, ale cały pakiet uzgodnień pokazuje szerszy kierunek: mocniejsze związanie bezpieczeństwa Polski i Szwecji z przyszłością całego regionu Bałtyku.