Weto utrzymane po raz trzeci. Premier ujawnia kulisy śledztwa ws. Zondacrypto
Weto prezydenta po raz trzeci utrzymane
W środę, 26 marca 2025 r., Sejm po raz trzeci nie odrzucił prezydenckiego weta do ustawy o rynku kryptoaktywów. Za utrzymaniem weta głosowali posłowie Prawa i Sprawiedliwości, Rozwoju Plus oraz Konfederacji. To oznacza, że prace nad regulacjami, które miały zwiększyć przejrzystość rynku, wzmocnić nadzór i ograniczyć ryzyko nadużyć, utknęły w martwym punkcie. Projekt ustawy przygotowany przez rząd miał wdrożyć unijne rozporządzenie MiCA, które od 30 grudnia 2024 r. obowiązuje we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej.
Brak polskich przepisów wykonawczych sprawia, że krajowy rynek kryptowalut pozostaje praktycznie nieuregulowany. Oznacza to, że instytucje takie jak Komisja Nadzoru Finansowego, prokuratura czy służby specjalne nie mają skutecznych narzędzi do kontrolowania transakcji i przepływów finansowych. W praktyce osoby działające na tym rynku nie muszą spełniać żadnych formalnych wymogów, co stwarza ogromne pole do nadużyć, a także może ułatwiać finansowanie działalności przestępczej.
Premier ujawnia kulisy śledztwa ws. Zondacrypto
Przed głosowaniem głos zabrał Premier Donald Tusk, który – powołując się na ważny interes państwa – przedstawił posłom informacje ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Krajową w Katowicach. Dotyczy ono giełdy kryptowalut Zondacrypto i jej powiązań z osobami z obozu poprzedniego rządu. Szef rządu podkreślił, że ustawa miała chronić bezpieczeństwo kraju i obywateli oraz przerwać łańcuch bezpośrednich powiązań między mafią i piramidami finansowymi a ludźmi z politycznego zaplecza poprzedniej władzy.
Z materiałów śledztwa wynika, że osoby związane z Zondacrypto wpływały lub próbowały wpływać na działania rządu PiS. Jedno z pierwszych spotkań w tej sprawie odbyło się 28 kwietnia 2018 r. w Ministerstwie Finansów. Uczestniczyli w nim: Sylwester Suszek – obecnie zaginiony, prawdopodobnie zamordowany przez swoich następców; inwestor Rafał Zaorski – którego aresztowanie sąd właśnie potwierdził; oraz Krzysztof Piecha – autor koncepcji Konfederacji dotyczącej ustawy o kryptowalutach. Spotkanie miało być skierowane do wiceministra finansów, pana Gruzy, który obecnie jest doradcą kandydata na prezydenta Karola Nawrockiego.
„Ustawa chroniła bezpieczeństwo kraju i jego obywateli. Miała także przerwać łańcuch bezpośrednich powiązań między mafią i piramidami finansowymi a ludźmi z politycznego obozu poprzedniego rządu”.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zacytował również fragmenty protokołów z przesłuchań kluczowego świadka, który szczegółowo opisał mechanizmy nacisków i korzyści. Zeznania wskazują, że ówczesny minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro miał obiecać pomoc w zatuszowaniu sprawy po ewentualnym powrocie do władzy. Świadek przytoczył słowa Zbigniewa Ziobry, który zapewniał, że „ukręci łeb wszystkim tym sprawom”.
„Zbyszek zapoznał się z aktami. Mówi, że gdyby wiedział, że taka sprawa się toczy, to natychmiast by interweniował. Obiecał, że jak wróci do władzy w Ministerstwie Sprawiedliwości, czego jest pewien, to ukręci łeb wszystkim tym sprawom i żebym się nie martwił”.
Fragment zeznań kluczowego świadka, cytowany przez Premiera Donalda Tuska
Korupcyjne powiązania i obietnica ułaskawienia
Ze śledztwa wynika, że rekompensata za „usługi” miała zostać wypłacona Zbigniewowi Ziobro za pośrednictwem fundacji Suwerennej Polski. Świadek zeznał, że umówiono się na łączną kwotę 2 mln zł, z której wypłacono jedynie 500 tys. zł z jego prywatnego rachunku. Dalsze wpłaty uniemożliwił bank, który po serii pytań wypowiedział mu umowę rachunku. W ostatnim czasie Zbigniew Ziobro publicznie przyznał, że wypłacił sobie te pieniądze z fundacji i przeznaczył je na własne potrzeby.
Kluczową rolę w całym procederze miała odegrać Patrycja Kotecka, żona Zbigniewa Ziobry. Świadek opisał także, że zapłacił za współpracę, ponieważ chciał „być czystym człowiekiem”. Najważniejsza była jednak obietnica ułaskawienia – osoba publicznie nieznana, określana jako „pan X”, zapewniała, że po ewentualnym zwycięstwie Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich załatwi mu ułaskawienie, gdyby został skazany. Obietnica ta dotyczyła płatności za organizację kongresu CPAC w Stanach Zjednoczonych oraz innych wydarzeń.
„Zapłaciłem za to, bo miałem być czystym człowiekiem. Najważniejsze w tej współpracy było to, że pan X [publicznie nieznana osoba] obiecywał mi, że jak Nawrocki zostanie prezydentem, to on załatwi mi ułaskawienie, gdybym został skazany w tej sprawie. Ta obietnica ułaskawienia była za te wszystkie płatności, tj. CPAC, reklamy i kongres organizowany w Stanach Zjednoczonych”.
Fragment zeznań kluczowego świadka, cytowany przez Premiera Donalda Tuska
Trzykrotne umorzenia śledztwa i rola służb
Ujawnione informacje pokazują skalę infiltracji środowiska politycznego PiS przez osoby związane z Zondacrypto. W okresie, gdy ministrem sprawiedliwości był Zbigniew Ziobro, prokuratura trzykrotnie umarzała śledztwo w sprawie zaginięcia Sylwestra Suszka – w latach 2019, 2020 i 2022. Stało się tak mimo wniosku Komisji Nadzoru Finansowego o jego podjęcie. Takie działania mogą świadczyć o celowym blokowaniu postępowania, co budzi poważne wątpliwości co do niezależności prokuratury w tamtym okresie.
Z informacji przedstawionych przez Premiera wynika również, że rynek kryptowalut, w tym działalność Zondacrypto, może być wykorzystywany jako narzędzie ułatwiające działania obcych wywiadów, przede wszystkim rosyjskich. Polskie służby specjalne – Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencja Wywiadu – od dawna sygnalizowały, że nieuregulowany rynek kryptoaktywów stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Brak odpowiednich przepisów uniemożliwia skuteczne śledzenie transakcji, które mogą finansować akty sabotażu na terenie Polski.
Co to oznacza dla mieszkańców Malborka?
Choć sprawa Zondacrypto może wydawać się odległa od codzienności mieszkańców Malborka, konsekwencje braku regulacji dotykają także naszego regionu. W ostatnich miesiącach na terenie województwa pomorskiego odnotowano przypadki oszustw inwestycyjnych związanych z kryptowalutami. Mieszkańcy powiatu malborskiego coraz częściej padają ofiarami piramid finansowych, które obiecują szybkie i wysokie zyski. Bez odpowiednich przepisów, które umożliwią nadzór nad giełdami i platformami handlowymi, takie działania pozostają bezkarne.
Dla lokalnych przedsiębiorców i inwestorów oznacza to także brak ochrony prawnej w przypadku sporów z platformami kryptowalutowymi. W praktyce, jeśli firma zarejestrowana za granicą oszuka klienta z Malborka, ten nie ma żadnych skutecznych narzędzi do odzyskania pieniędzy. Brak regulacji uderza więc w zwykłych obywateli, którzy często nie są świadomi ryzyka związanego z inwestowaniem w aktywa cyfrowe. Ochrona przed takimi nadużyciami powinna być priorytetem, niezależnie od politycznych podziałów.
Premier ostrzega: „Za gardło trzymają was bardzo źli ludzie”
Premier Donald Tusk, zwracając się do posłów opozycji, podkreślił, że elementarny instynkt powinien skłonić ich do poparcia ustawy, ponieważ leży to w oczywistym interesie Polski i jej obywateli. Stwierdził również, że posłowie PiS, Rozwoju Plus i Konfederacji są „trzymani za gardło” przez ludzi powiązanych z przestępczym światem. Te ostre słowa mają uzmysłowić skalę zagrożenia i pokazać, że blokowanie ustawy nie wynika z troski o wolność rynku, ale z obawy przed ujawnieniem niewygodnych faktów.
„Elementarny instynkt powinien kazać wam zagłosować za tą ustawą, bo taki jest oczywisty interes Polski i jej obywateli. Wszystko wskazuje na to, że za gardło trzymają was bardzo źli ludzie”.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Szef rządu nie ma wątpliwości, że istnieją dodatkowe materiały obciążające polityków PiS i Konfederacji w tej sprawie. Ostrzegł również wszystkich polityków przed przyjmowaniem pieniędzy od przestępców i obiecywaniem ułaskawień. Te słowa są skierowane nie tylko do opozycji, ale także do opinii publicznej, która powinna znać pełną prawdę o kulisach blokowania ważnych regulacji.
Przyszłość ustawy o kryptoaktywach pozostaje niepewna. Jeśli Sejm nie zdoła odrzucić weta, Polska pozostanie jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej bez wdrożonych przepisów MiCA. To z kolei może skutkować karami finansowymi ze strony Komisji Europejskiej, a przede wszystkim – narazić obywateli na straty i oszustwa. W interesie wszystkich, niezależnie od poglądów politycznych, leży jak najszybsze uchwalenie tych przepisów.
- Trzecie głosowanie nad odrzuceniem weta – 26 marca 2025 r.; weto utrzymane głosami PiS, Rozwoju Plus i Konfederacji.
- Spotkanie w Ministerstwie Finansów w sprawie Zondacrypto – 28 kwietnia 2018 r.; uczestniczyli Sylwester Suszek, Rafał Zaorski, Krzysztof Piecha.
- Uzgodniona kwota łapówki – 2 mln zł; wypłacono 500 tys. zł.
- Trzykrotne umorzenie śledztwa ws. zaginięcia Sylwestra Suszka – 2019, 2020, 2022 r.
- Rynek kryptowalut wykorzystywany przez rosyjskie służby do finansowania sabotażu – ostrzegają polskie służby specjalne.